Nieuws

Interview met Julien Librecht: Een parlementaire zoölogie

Een nieuw boek van auteur en voormalig Vlaams volksvertegenwoordiger Julien Librecht werpt een bijzondere blik op het parlementaire gebeuren in Vlaanderen. Reden voor een gesprek.

U noemt uw boek “té bescheiden voor memoires, té breeddenkend voor pamflet of schotschrift, te onthecht voor vergelding of rancune”. Kunt u dat nader verklaren?

Ik houd het inderdaad bij een bescheiden, breeddenkende en ietwat onthechte gedachtestorm. Politieke memoires, waarin grote en grootse politieke daden worden verlevendigd, horen toe aan beroemde figuren uit de grote politiek. Ik zie het dus eigenlijk als een naschrift na een bescheiden periode waarin ik, vaak diep bewogen, de inzet en de strijd van veel eerlijke collega’s bewonderde, met een al even diep afgrijzen de misdadige holten van de macht aanschouwde en de menselijke ziel kon peilen op hoogtepunten van hoogmoed, nijd, misprijzen en haat. Ik wil in dit boek ook nergens vergelden of afrekenen. Vanuit de ervaring en de berusting van een rijpere leeftijd, voelde ik de inhoud van mijn geschrift haast vanzelf uitmonden in een zekere onthechting aan dit aardse bestaan. Tot slot wou ik van dit boek geen vluchtig politiek traktaat maken betreffende erg actuele aangelegenheden die vaak zichzelf oplossen in de maalstroom van de tijd. Ik wou gewoon een breeddenkend, nuancerend en af en toe ietwat verinnigd beeld schetsen van een Vlaanderen op een zoveelste keerpunt van tijden.

U heeft het over de eigenheid van Vlaanderen en hoe deze altijd al gefnuikt is in het verleden. Hoe ziet u de toekomst?

Enerzijds ervaar ik met enig pessimisme de instinctieve Vlaamse onderdanigheid, de houding van gedwee betalen voor wat Vlaanderen gewoon toekomt, de angst voor communautaire conflicten, de schuldcomplexen en de verdeeldheid, het zelfzuchtige particularisme en de verblinde arrogantie van de politieke elite, de nestbevuiling en de constante ridiculisering van de Vlaamse eigenheid. Mijn pessimisme mondt uit in de vraag wanneer en hoe Vlaanderen zich van die ketenen zal weten te ontdoen. Anderzijds stel ik met vreugde vast dat de nooit gebroken moed die Vlaanderen altijd zo eigen is geweest en die in het verleden zo veel stormen heeft getrotseerd, zich ook vandaag in versterkte mate manifesteert in een grote schare eerlijke en onbevangen Vlaamse politici die zich, op een bewonderenswaardige en vaak zelfs heldhaftige manier, dagelijks inzetten voor dit laagland.

Wat inspireerde u tot de vergelijking van het parlementaire bestel met de dierkunde?

Wederzijdse personificatie is zo oud als het woord  zelf. Van in onze prille jeugd werden we, door bijvoorbeeld een La Fontaine, overladen met zedenlessen die hun symboliek in de dierenwereld vonden. Later schiepen heel wat schilders en politieke karikaturisten, dergelijke vergelijkingen. Ook ik stelde in mijn dagelijkse werkkring vast hoe verleiding en afkeer, gulheid en wreedheid, onbaatzuchtigheid en territoriumdrift, weliswaar onder de noemer van intellect en beschaving, zich vaak transformeerden van parlementaire gemeenschap tot parlementaire zoo. De talrijke vluchtige notities groeiden al snel uit tot een omvangrijker geheel. Ik meende dan ook dit boek in dit ietwat ludiek gegeven te mogen kaderen.

In het hoofdstuk ‘Het politiek modernisme’ behandelt u leiderschap, jongeren en vrouwen in de politiek. Hoe staat u tegenover de huidige tendensen in het Vlaamse politieke landschap?

Ik walg van twee zaken in de moderne politiek: van de fundamentele oneerlijkheid en van de gelegaliseerde maar beschamende terugkeer naar een nieuw soort middeleeuwse barbarij. Wat is de zin van de groteske vrachten leugens en demonisering waaronder men, heel ten onrechte, grote groepen Vlamingen bedelft? Welk verschil is er tussen de duivelssessies en de heksenprocessen van weleer en de politieke bezemvluchten en juridische sabbatorgieën van deze tijd? Welk verschil is er tussen de vervolgingszucht van toen en de politieke haatprocessen van vandaag? Nieuwe velden van maatschappelijke onvrede worden ingezaaid. Zonder dat men het zelf beseft, is men teruggekeerd naar de ziekelijke en door hogere machten geregisseerde volksverbeelding en achtervolgingswaan uit de duistere Middeleeuwen. Eerlijkheid en redelijkheid zijn, in een klimaat van eigenbaat en haat, helemaal uit de politiek aan het verdwijnen.

Julien Librecht was Vlaams volksvertegenwoordiger van 1999 tot 2004 en lid van de commissie Onderwijs en de Interparlementaire Commissie van de Nederlandse Taalunie (Brussel-Den Haag). Hij schreef talrijke boeken en essays en publiceerde in toonaangevende tijdschriften. Zijn literair werk werd meermaals bekroond, ondermeer driemaal met de Letterkundige Prijs van de Provincie Oost-Vlaanderen. Als volksvertegenwoordiger maakte de auteur dagelijks kennis met de bonte wereld en de vaak surrealistische taferelen in de politiek, maar tevens met vaak verontrustende tendensen in onze samenleving.

Een parlementaire zoölogie door Julien Librecht telt 224 blz. is verkrijgbaar voor 12,50 euro (exclusief verzendingskosten) via www.uitgeverijegmont.be of 0472 60 35 52 (tijdens de kantooruren).